16 ოქტომბერი, 2026ავტორი: LLM.GE რედაქცია

თითქმის ცხრა წლიანი ლოდინის შემდეგ ახალი Tesla Roadster წარადგინეს, თანაც ისე, რომ Tesla-ს პრეზენტაცია ჩვეულებრივ ავტოშოუს ნაკლებად ჰგავდა. მანქანამ მოხრილ პანდუსზე თავდაყირა იმოძრავა, ჰაერში შემობრუნდა, მოგვიანებით კი კომპანიის ხუთ სხვა მოდელს გადაახტა.

ღონისძიება ტეხასში გაიმართა, SpaceX-ის სატესტო ბაზაზე, რომელიც ქალაქ უეიკოსთან ახლოს, მაკგრეგორში მდებარეობს. ილონ მასკის თქმით, მანქანის წარმოება 2028 წელს დაიწყება, ფასი კი ჯერ არცერთ ვერსიას არ აქვს.

სარჩევი

თავდაყირა სვლა და „კიკფლიპი“ ხუთ მანქანაზე
მფრინავი მანქანა? როგორ მუშაობს SpaceX-ის ძრავები
როგორ ქმნის Roadster დაწოლის ძალას
ახალი Tesla Roadster-ის სამი ვერსია
ბოლო Tesla, რომელსაც ადამიანი მართავს
დიზაინი: SR-71, F-35 და ჯეიმს ბონდის Lotus
ახალი Tesla Roadster-ის ფასი და გამოშვების ვადა
რა რჩება კითხვის ნიშნის ქვეშ
რა იქნება შემდეგ
სხვა თემები

თავდაყირა სვლა და „კიკფლიპი“ ხუთ მანქანაზე

პირველ დემონსტრაციაში Roadster ნახევარმარყუჟის ფორმის პანდუსზე ავიდა და მის ზედა ნაწილს თავდაყირა მიეკრა. ეკრანზე გამოტანილი მონაცემით, ამ დროს დაწოლის ძალა (downforce) 4700 კილოგრამს აღწევდა.

შემდეგ მანქანა პანდუსს მოსწყდა და შეკუმშული ჰაერის ძრავებმა ის ჰაერშივე სწორ მდგომარეობაში დააბრუნა. Roadster წამიერად ჰაერში დაეკიდა და ასფალტზე დაეშვა, მასკმა კი მოკლედ აღნიშნა, რომ ყველაფერმა იმუშავა.

მეორე ტრიუკი კიდევ უფრო თამამი გამოდგა. მოძრავი Roadster ჰაერში აიჭრა და Tesla-ს მოდელების მთელ რიგს გადაახტა: Model 3, Model Y, Cybertruck, Cybercab და Tesla Semi. ნახტომისას მანქანა ჰაერში შემობრუნდა, Tesla-ს ავტომობილების ინჟინერიის ვიცე-პრეზიდენტმა ლარს მორავიმ ამ მანევრს სკეიტბორდისტების ენით „კიკფლიპი“ უწოდა.

მასკმა დამსწრეებს უთხრა, რომ ადგილზე მათი ყოფნა იმის დასამტკიცებლადაც იყო საჭირო, რომ ნანახი ხელოვნური ინტელექტით შექმნილი ვიდეო არ ყოფილა. ტრიუკების დროს მანქანას ადამიანი არ მართავდა: მასკის თქმით, უსაფრთხოების მიზნით Roadster ავტონომიურ რეჟიმში მოძრაობდა.

მფრინავი მანქანა? როგორ მუშაობს SpaceX-ის ძრავები

Roadster-ის „ფრენის“ საიდუმლო SpaceX-თან ერთად შექმნილი ცივი აირის ძრავებია (cold-gas thrusters). ასეთ ძრავებში საწვავი არ იწვის: მაღალი წნევის ავზიდან გამოშვებული შეკუმშული ჰაერი საქშენებიდან დიდი სიჩქარით გამოდის და ბიძგს ქმნის.

ლარს მორავის თქმით, ფრენისთვის Roadster 10 ასეთ ძრავს იყენებს, რომლებსაც 600 ლიტრი შეკუმშული ჰაერი კვებავს, ავზების ხელახლა შევსება კი შესაძლებელია. Tesla-ს ცნობით, მანქანაში ყველა თავისუფალი სივრცე ნახშირბადის ბოჭკოთი გამაგრებული მაღალი წნევის ავზებითაა (COPV) შევსებული: რაც მეტი აირი ეტევა, მით მეტხანს შეუძლია მანქანას ჰაერში ყოფნა.

კომპანიის მტკიცებით, ეს ძრავები 4-5-ჯერ მეტ ძალას ქმნის, ვიდრე საბურავებს შეუძლიათ გზაზე გადასცენ. ასე Roadster გვერდს უვლის იმ ზღვარს, რომელსაც ჩვეულებრივ მანქანებში აჩქარებას საბურავების მოჭიდება უწესებს. Tesla იმასაც აღნიშნავს, რომ ძრავების ვაკუუმში კი არა, ატმოსფეროში ასამუშავებლად ახალი აპარატურა და მართვის სისტემა დასჭირდა.

ჩვეულებრივი გაგებით Roadster მაინც არ არის მფრინავი მანქანა: ჰაერში ის მხოლოდ მოკლე ხნით რჩება და ამისთვის შეზღუდულ აირის მარაგს ხარჯავს. თავად იდეა კი ახალი არ არის – მასკი Roadster-ის „SpaceX-ის პაკეტზე“ და მანქანის გარშემო განლაგებულ დაახლოებით ათ პატარა რაკეტულ ძრავზე ჯერ კიდევ 2018 წელს წერდა.

როგორ ქმნის Roadster დაწოლის ძალას

თავდაყირა სვლაში მთავარი როლი ძრავებს კი არა, ძარის ქვეშ დამონტაჟებულ ვენტილატორებს აქვს. ისინი მანქანის ქვემოდან ჰაერს ქაჩავენ და მას ზედაპირზე „აწებებენ“. Tesla-ს თქმით, ასე მანქანის თავდაყირა დაჭერა უძრავ მდგომარეობაშიც კი შეიძლება.

ყველაზე დიდ სარგებელს ეს სისტემა ტრეკზე მოიტანს. Tesla-ს მონაცემებით, მისი წყალობით Roadster მოსახვევებში 2 g-ზე მეტ გვერდით გადატვირთვას უძლებს, მაშინ როცა მხოლოდ საბურავები დაახლოებით 1,26 g-ს იძლევა.

Optimus-ის აქტუატორები ფრთებში

Track Mode-ში მანქანა დაბლა იწევს და აქტიურ ფრთებს შლის. ფრთებს ის აქტუატორები ამოძრავებს, რომლებიც Tesla-მ თავისი ჰუმანოიდი რობოტისთვის, Optimus-ისთვის შექმნა. კომპანიის თქმით, ასე მიღებული დაწოლის ძალა ფორმულა 1-ის დონეს უახლოვდება.

Roadster-ს ორი აეროდინამიკური რეჟიმი აქვს: მაქსიმალური დაწოლისა და მინიმალური წინაღობის. უკანა ფრთა მოსახვევებში მოჭიდების გასაზრდელად იშლება, სწორ მონაკვეთებზე კი სიჩქარისთვის იკეცება.

ახალი Tesla Roadster-ის სამი ვერსია

ვერსიების დეტალები Tesla-მ ღონისძიების შემდეგ X-ზე გამოაქვეყნა. საბაზო მანქანაა Performance, ხოლო Thrust და Rocket მასზე დამატებულ ოფციურ განახლებებად მოიაზრება:

Performance („გზისთვის მზად“) – ორადგილიანი ვერსია აქტიური აეროდინამიკითა და ვენტილატორების სისტემით. 0-დან 60 მილ/სთ-მდე (დაახლოებით 97 კმ/სთ) 1,6 წამზე ნაკლებ დროში აჩქარდება.
Thrust („ტრეკისთვის მზად“) – ორადგილიანი ვერსია უკანა ნაწილში დამონტაჟებული ცივი აირის ძრავებით. იგივე აჩქარებას 0,9 წამზე ნაკლები სჭირდება, გამოვა შეზღუდული რაოდენობით.
Rocket („ჰაერისთვის მზად“) – ერთადგილიანი ვერსია, რომელსაც ძრავები მთელ პერიმეტრზე აქვს ჰაერში ასაწევად და დასატრიალებლად. 60 მილ/სთ-მდე 0,59 წამზე ნაკლებ დროში აჩქარდება, ხელმისაწვდომი კი მხოლოდ მოწვევით იქნება.

Tesla-ს გვერდის მიხედვით, Rocket საჯარო გზებზე სავალად დამტკიცებული არ არის და ყველა რეგიონში არ გაიყიდება. კომპანია 300 მილზე (დაახლოებით 480 კმ) მეტ სავალ მანძილს ასახელებს, Rocket-ის მაქსიმალური სიჩქარე კი 230 მილ/სთ-ს (დაახლოებით 370 კმ/სთ) აჭარბებს.

ღონისძიებაზე ჩატარებულ ცოცხალ ტესტში Roadster 0-დან 60 მილ/სთ-მდე დაახლოებით ერთ წამში აჩქარდა, Not a Tesla App-ის ცნობით კი 0,81 წამში. მასკის თქმით, სერიული მანქანა უფრო სწრაფიც იქნება, მომავალში კი სურს, რომ Roadster-ის სიჩქარე ხმის სიჩქარის ნახევარს მიუახლოვდეს.

Tesla-ს თქმით, Roadster-ის ახალი ბატარეა და ამძრავი ბლოკი Model S Plaid-ზე მესამედით მეტ სიმძლავრეს იძლევა, მასა კი ორჯერ ნაკლები აქვს.

ბოლო Tesla, რომელსაც ადამიანი მართავს

Tesla სულ უფრო მეტად ავტონომიურ მართვაზე, Cybercab-ის რობოტაქსებსა და Optimus-ის რობოტებზეა ორიენტირებული. ამ ფონზე ახალი Tesla Roadster გამონაკლისია: TechCrunch-ის ცნობით, მასკმა ის „ადამიანის მიერ მართულ ბოლო მანქანებს შორის საუკეთესოდ“ მოიხსენია.

მასკის თქმით, გრძელვადიან პერსპექტივაში Roadster იქნება ერთადერთი Tesla, რომელსაც ადამიანი მართავს. კომპანია მას „პილოტის მანქანას“ უწოდებს და სალონიც მთლიანად მძღოლზეა აწყობილი.

შიგნით არის იოკის ტიპის საჭე, რომელიც ბორბლებთან მექანიკურად არ არის დაკავშირებული (steer-by-wire), ცენტრალური სენსორული ეკრანი და მძღოლის წინ ორი პატარა დისპლეი. წონის დასაზოგად სავარძლის პოზიცია ფიქსირებულია, კონსტრუქციაში კი მაგნიუმი, ტიტანი და ნახშირბადის ბოჭკოა გამოყენებული.

დიზაინი: SR-71, F-35 და ჯეიმს ბონდის Lotus

2017 წლის პროტოტიპთან შედარებით დიზაინი მკვეთრად შეიცვალა. Tesla-ს თქმით, ახალი Tesla Roadster-ის შთაგონების წყარო SR-71 სადაზვერვო თვითმფრინავი და F-35 გამანადგურებელია, კომპანიის დიზაინის ენა კი S3XY მოდელებიდან Cybertruck-ის, Cybercab-ისა და Optimus-ის სტილისკენ განვითარდა.

მანქანამ დაბალი, სოლისებრი და უფრო კუთხოვანი ფორმა მიიღო. TechCrunch-ის შეფასებით, ის Lamborghini-ს ან ჯეიმს ბონდის ფილმიდან „ჯაშუში, რომელსაც ვუყვარდი“ ცნობილ Lotus Esprit-ს მოგაგონებთ. ეს Lotus მასკს ეკუთვნის და ღონისძიებაზეც იყო გამოფენილი.

ძარა „Ano White“ ფერითაა შეღებილი, რომელიც, Tesla-ს თქმით, რაკეტების დამცავი საფარიდანაა ნასესხები. შეფერილი მინები კი კოსმონავტის სკაფანდრის ოქროსფერ სახის ფარს იმეორებს.

ახალი Tesla Roadster-ის ფასი და გამოშვების ვადა

Tesla-მ არცერთი ვერსიის ფასი არ დაასახელა, თუმცა Roadster-ის ოფიციალურ გვერდზე ჯავშნები ხელახლა გაიხსნა. Performance-ის დასაჯავშნად 50 000 დოლარია საჭირო, Thrust-ისთვის 250 000, Rocket კი მხოლოდ მოწვევით იქნება ხელმისაწვდომი.

Electrek-ის ცნობით, ჯერ 5000 დოლარი უნდა გადაიხადოთ, რომელსაც Tesla სრულად დაბრუნებადს უწოდებს, დანარჩენი 45 000 კი 10 დღეში, თორემ ჯავშანი გაუქმდება. ზუსტად იგივე 50 000 დოლარს ითხოვდა კომპანია 2017 წელსაც.

მასკის თქმით, წარმოება 2028 წელს დაიწყება, თუმცა ამ ვადასაც სიფრთხილით უნდა მივუდგეთ. მეორე თაობის Roadster პირველად 2017 წლის ნოემბერში, Tesla Semi-ს პრეზენტაციის ბოლოს აჩვენეს და მიწოდება 2020 წლისთვის დაჰპირდნენ.

მას შემდეგ პროექტი 2020, 2021, 2023 და 2024 წლებში გადაიდო, 2026 წელს კი პრეზენტაციის თარიღი რამდენჯერმე შეიცვალა. ბოლოს 1 ოქტომბრისთვის დაგეგმილი ღონისძიება მძიმე ამინდის პროგნოზის გამო ორი კვირით გადაიწია.

შეიცვალა მახასიათებლებიც. 2017 წლის დაპირებებთან შედარებით ახალი Tesla Roadster ასე გამოიყურება:

სავალი მანძილი: 620 მილის (დაახლოებით 1000 კმ) ნაცვლად 300 მილზე მეტი.
მაქსიმალური სიჩქარე: 250 მილ/სთ-ზე (დაახლოებით 400 კმ/სთ) მეტის ნაცვლად Rocket ვერსიაში 230 მილ/სთ-ზე მეტი.
ადგილები: ოთხის (2+2 განლაგებით) ნაცვლად მაქსიმუმ ორი.
აჩქარება: 0-60 მილ/სთ 1,9 წამის ნაცვლად საბაზო ვერსიაშიც კი 1,6 წამზე ნაკლები.
ფასი: 2017 წელს საბაზო ვერსია 200 000 დოლარად იყო დაანონსებული, ახლა ფასი უცნობია.

რა რჩება კითხვის ნიშნის ქვეშ

ყველაზე შთამბეჭდავი ტრიუკები იმ ვერსიებს ეკუთვნის, რომლებიც ან შეზღუდული რაოდენობით გამოვა, ან მხოლოდ მოწვევით გაიყიდება. მასკმა თავადაც აღიარა, რომ დარწმუნებული არ არის, ასეთი მანქანა ყველა იურისდიქციაში ლეგალური იქნება თუ არა.

კითხვებს უსაფრთხოებაც ბადებს. TechCrunch შეგვახსენებს, რომ ნახშირბადის ბოჭკოთი გამაგრებული წნევის ავზები SpaceX-ის არაერთი რაკეტის აფეთქებასთან ყოფილა დაკავშირებული. მასკს კი წელს ერთ-ერთ პოდკასტში უთქვამს, რომ ვისთვისაც უსაფრთხოება მთავარი პრიორიტეტია, Roadster არ უნდა იყიდოს.

მასკი Roadster-ს Tesla-ს იმიჯურ მოდელად წარმოაჩენს და თავადაც ამბობს, რომ დარწმუნებული არ არის, შემოსავლების თვალსაზრისით ის რამეს არსებითად შეცვლის თუ არა.

დაგვიანებებით უკმაყოფილება წლების განმავლობაში ცნობილმა დამკვეთებმაც გამოთქვეს, მათ შორის YouTube-ბლოგერმა მარკეს ბრაუნლიმ (MKBHD) და OpenAI-ის ხელმძღვანელმა სემ ალტმანმა. პრეზენტაციის შემდეგ ბრაუნლიმ ირონიულად იკითხა, ხომ არ იყო ეს ყველაფერი ხუმრობა.

Electrek-ის შეფასებით, საინჟინრო ნამუშევარი რეალურია და ამდენი ტექნოლოგიის ერთ მანქანაში გაერთიანება შთამბეჭდავია. თუმცა გამოცემა იმასაც აღნიშნავს, რომ 2017 წელს მომხმარებლებმა 50 000-დან 250 000 დოლარამდე სწორედ იმ მახასიათებლების იმედით გადაიხადეს, რომლებიც ახლა მნიშვნელოვნად შეიცვალა.

რა იქნება შემდეგ

მასკი მხოლოდ ამ ტრიუკებით შემოფარგვლას არ აპირებს. მისი თქმით, Tesla შესაძლოა აიდაჰოში, სნეიკ-რივერის კანიონზე გადახტომასაც შეეცადოს. სწორედ იქ სცადა 1974 წელს კასკადიორმა იველ კნიველმა (Evel Knievel) ორთქლის რაკეტით კანიონზე გადაფრენა.

ახალი Tesla Roadster-ის პრეზენტაციამ აჩვენა, რომ ვენტილატორებზე დაფუძნებული აეროდინამიკა, Optimus-ის აქტუატორები და SpaceX-ის ძრავები ერთ მანქანაში შეიძლება გაერთიანდეს. როდის და რა ფასად მიიღებენ მას მყიდველები, ჯერ კიდევ ღია კითხვაა.