იან ლეკუნი

5 მთავარი ფაქტი

• დაიბადა 1960 წლის 8 ივლისს, საფრანგეთში.
• დოქტორის ხარისხი 1987 წელს პიერ და მარი კიურის უნივერსიტეტში მიიღო.
• Bell Labs-ში კონვოლუციური ნეირონული ქსელი LeNet შექმნა.
• 2018 წელს ბენჯიოსთან და ჰინტონთან ერთად ტიურინგის პრემია მიიღო.
• 2025 წელს Meta დატოვა და AMI Labs თანადამფუძნებლებთან ერთად დააარსა.

იან ლეკუნის ბიოგრაფია

ლეკუნი 1960 წელს საფრანგეთში, სუასი-სუ-მონმორანსიში დაიბადა. 1987 წელს პარიზის პიერ და მარი კიურის უნივერსიტეტში დოქტორის ხარისხი მიიღო, შემდეგ კი ტორონტოში ჯეფრი ჰინტონთან პოსტდოქტორანტად მუშაობდა. 1988 წლიდან Bell Labs-ში LeNet კონვოლუციურ ქსელებს ავითარებდა, რომლებიც ხელნაწერი ტექსტის ამოსაცნობად გამოიყენებოდა.

2003 წელს იან ლეკუნი ნიუ-იორკის უნივერსიტეტს შეუერთდა, 2013 წელს კი Facebook-ის ხელოვნური ინტელექტის კვლევით ლაბორატორიას (FAIR) ჩაუდგა სათავეში. მოგვიანებით Meta-ს მთავარი AI მეცნიერი იყო.

იან ლეკუნის კონვოლუციური ნეირონული ქსელები ერთ-ერთი პირველი ღრმა სწავლების სისტემები იყო, რომლებიც რეალურ სამყაროში გამოიყენეს. 1990-იან წლებში მისი ტექნოლოგია ამერიკულ ბანკებში ჩეკების ხელნაწერის ამოსაცნობად მუშაობდა. დღეს კონვოლუციური ქსელები სახის ამოცნობის, სამედიცინო სურათების ანალიზისა და თვითმართვადი ავტომობილების საფუძველია.

ლეკუნი სოციალურ ქსელებში აქტიურად მონაწილეობს დებატებში და ხშირად აკრიტიკებს მოსაზრებას, რომ ხელოვნური ინტელექტი ადამიანებისთვის ეგზისტენციურ საფრთხეს წარმოადგენს. ის ღია კოდის მოდელების აქტიური მხარდამჭერია.

იან ლეკუნი და ხელოვნური ინტელექტი

2018 წელს იან ლეკუნმა, იოშუა ბენჯიომ და ჯეფრი ჰინტონმა ღრმა სწავლებაზე მუშაობისთვის ტიურინგის პრემია მიიღეს. სამივეს ხშირად „ხელოვნური ინტელექტის ნათლიებს“ უწოდებენ.

ლეკუნი ამტკიცებს, რომ მხოლოდ ენობრივი მოდელები ადამიანის დონის ინტელექტამდე ვერ მიგვიყვანს და საჭიროა სამყაროს მოდელები, მაგალითად JEPA არქიტექტურა. 2025 წლის დეკემბერში მან Meta დატოვა და ამ მიმართულების განსავითარებლად AMI Labs დააარსა.

წყაროები: Wikipedia, ოფიციალური გვერდი. ყველა AI ლიდერი: AI ლიდერები.

ფოტო: Jérémy Barande, CC BY-SA 2.0, Wikimedia Commons