Google-ის Project Suncatcher-ის პროტოტიპმა სატელიტმა ორბიტიდან ხელოვნური ინტელექტის პირველი პასუხი გამოგზავნა. Google-ის თქმით, ეს პირველი შემთხვევაა, როცა ორბიტაზე მყოფ მონაცემთა ცენტრის კლასის TPU ჩიპზე AI მოდელი გაუშვეს და მისი პასუხი დედამიწაზე მიიღეს. Google-ის ოფიციალური ბლოგის მიხედვით, ინჟინრებმა სატელიტზე წინასწარ ჩატვირთულ ღია მოდელს Gemma 4-ს სთხოვეს, კოსმოსში ყოფნაზე ჰაიკუ დაეწერა, და პასუხიც მიიღეს. ეს ჯერ კოსმოსური მონაცემთა ცენტრი არ არის, არამედ პირველი ნაბიჯი: Google ამოწმებს, შეიძლება თუ არა მომავალში AI-ის გამოთვლები კოსმოსში, მზის ენერგიით ამუშაოს.
სიახლე Google-ის აღმასრულებელმა დირექტორმა სუნდარ პიჩაიმაც X-ზე გააზიარა და მას Project Suncatcher-ის „hello world“ ეტაპი უწოდა: სატელიტს ორბიტაზე ბრძანება გაუგზავნეს, TPU ჩართეს, მოთხოვნა შეასრულეს და პირველი სრული პასუხი დედამიწაზე მიიღეს.
სარჩევი
A ‘hello world’ milestone for Project Suncatcher 🚀
After launching our prototype satellite a few weeks ago, we’ve now successfully sent a command up to orbit, booted up the TPU, ran the prompt, and received our first complete response back on earth – a haiku!
Sundar Pichai (@sundarpichai) October 30, 2026
რა არის Project Suncatcher
Project Suncatcher Google-ის გრძელვადიანი კვლევითი პროექტია, ე.წ. „moonshot“, რომელიც ამოწმებს, შეიძლება თუ არა კოსმოსმა ოდესმე მასშტაბური მანქანური სწავლების ინფრასტრუქტურა დაიტიოს. პროტოტიპი სატელიტი Google-მა კომპანია Planet-თან პარტნიორობით შექმნა და 1 ოქტომბერს SpaceX-ის Transporter-18 მისიით გაუშვა. სატელიტი Falcon 9 რაკეტით 100-ზე მეტ სხვა კოსმოსურ აპარატთან ერთად აფრინდა.
სატელიტზე Google-ის ოთხი Tensor Processing Unit, ანუ TPU დგას. ეს ის სპეციალიზებული AI ჩიპებია, რომლებსაც Google დედამიწაზე, საკუთარ მონაცემთა ცენტრებში იყენებს.
როგორ მიიღეს პირველი პასუხი ორბიტიდან
გაშვების შემდეგ გუნდმა დაახლოებით სამი კვირა სატელიტის სისტემების შემოწმებას მოანდომა: ჩართეს მართვის კომპიუტერი და TPU-ების ბლოკები და პირველი მანქანური სწავლების ტესტებიც წარმატებით გაუშვეს. ამ კვირას, მიწის სადგურთან კავშირის დროს, სატელიტს პირველი მოთხოვნა გაუგზავნეს. როცა აპარატი ნორვეგიის სვალბარდის თავზე გადიოდა, დედამიწაზე ეს ჰაიკუ ჩამოვიდა:
Blue marble below
Data streams in silent grace
Starlight feeds my core.
ქართულად დაახლოებით ასე: „ქვემოთ ცისფერი მარმარილოა, მონაცემები ჩუმად და ნაზად მიედინება, ვარსკვლავების შუქი ჩემს ბირთვს კვებავს“. „ცისფერი მარმარილო“ დედამიწის ცნობილი მეტაფორაა. Google-ის თქმით, ამის შემდეგ მოდელს კოსმოსურ თემაზე იუმორისტული ლექსები (ლიმერიკები) დააწერინეს და ტელემეტრიის მოთხოვნებიც შეასრულებინეს, რომლებშიც მოდელი სატელიტის სისტემების ტექნიკურ მდგომარეობას აღწერდა. კომპანიის წარმომადგენელმა TechCrunch-ს უთხრა, რომ სატელიტი ნორმალურად მუშაობს.
მოდელი, რომელიც ორბიტაზე მუშაობს, Google DeepMind-ის ღია მოდელი Gemma 4-ია.
რატომ არის ეს მნიშვნელოვანი
AI მოდელების, მათ შორის ChatGPT-ის, Claude-ის, Gemini-სა და Grok-ის მუშაობა სულ უფრო მეტ გამოთვლით სიმძლავრეს და, შესაბამისად, ელექტროენერგიას მოითხოვს. ამიტომ დიდი ტექნოლოგიური კომპანიები ახალ გზებს ეძებენ და კოსმოსი ერთ-ერთ ასეთ იდეად იქცა. Google-ის ხედვით, მომავალში ერთმანეთთან ახლოს მფრინავი სატელიტების ქსელი იქნება, რომლებიც მზის ენერგიით იკვებება, ლაზერული კავშირით ერთმანეთს უკავშირდება და დიდ AI ამოცანებს ორბიტაზევე ასრულებს.
ამ იდეაზე მხოლოდ Google არ მუშაობს. SpaceX-ის კოსმოსური მონაცემთა ცენტრებიც ლაზერულ კავშირს გამოიყენებს, თუმცა მისი სატელიტები ერთმანეთისგან ზედმეტად შორს იფრენენ იმისთვის, რომ გამოთვლები ეფექტიანად გაინაწილონ. Starcloud და Cowboy Space კი AI ამოცანების ცალკეულ სატელიტებზე შესრულებას გეგმავენ. Project Suncatcher ამ მხრივ თითქმის ერთადერთია: ის სატელიტებს შორის მაღალსიჩქარიანი კავშირით ერთიან გამოთვლით სისტემად მუშაობას ისახავს მიზნად.
რა შეზღუდვები აქვს
ეს ჯერ მხოლოდ პროტოტიპი და ადრეული ტესტია, არა სრულფასოვანი მონაცემთა ცენტრი კოსმოსში:
- ენერგია შეზღუდულია. TechCrunch-ის ცნობით, TPU-ების ენერგომოხმარების გამო ოთხიდან ერთდროულად მხოლოდ ერთის ჩართვაა შესაძლებელი და ისიც დაახლოებით 20 წუთით, რაც დედამიწასთან კავშირის დაგეგმვასაც ართულებს.
- რადიაცია და სიცხე. შემდეგ ეტაპზე Google შეამოწმებს, როგორ უძლებს TPU თერმულ დატვირთვასა და კოსმოსურ რადიაციას. რადიაციამ მეხსიერებაში მონაცემები შეიძლება შეცვალოს ისე, რომ ჩვეულებრივმა მონიტორინგმა ვერ შეამჩნიოს. დედამიწაზე ჩატარებული ტესტების მიხედვით, მზა მოდელის გაშვებაზე ეს მცირედ აისახება, მოდელის ტრენინგზე კი უფრო მეტად.
- ეკონომიკა ჯერ შორსაა. TechCrunch-ის თანახმად, პროექტი 2030-იანი წლების ეკონომიკურად გამართლებულ ინფრასტრუქტურაზეა გათვლილი და დიდწილად SpaceX-ის Starship რაკეტის სრულად და სწრაფად მრავალჯერად გამოყენებაზეა დამოკიდებული.
შეჯამება
თუ ტესტები წარმატებით ჩაივლის, Google-ის შემდეგი ეტაპი 2027 წელს ორი ერთმანეთთან დაკავშირებული სატელიტის გაშვებაა. TechCrunch-ის ცნობით, ისინი მეტ ენერგიას გამოიმუშავებენ და სატელიტებს შორის ოპტიკურ კავშირს გამოსცდიან. Google-ის სიტყვებით, მისმა ჩიპებმა „კოსმოსური ფრთები“ უკვე დაიმსახურეს, თუმცა Project Suncatcher-ის გზა ორბიტაზე ნამდვილ AI მონაცემთა ცენტრამდე ჯერ კიდევ გრძელია.
Our TPUs just phoned home… from space.
ICYMI, on October 1, we sent four TPUs into orbit to test whether our AI hardware could operate in space. The initial goal was to see if our chips could turn on, process a prompt, and transmit a response back to Earth.
This week, we got https://t.co/rw7FpyzYdO
News from Google (@NewsFromGoogle) October 30, 2026
წყაროები
სხვა თემები
Gemini ახლა PDF-ებს, ცხრილებსა და პრეზენტაციებს პირდაპირ ჩატში ქმნის და ასწორებს
Gemini 4 Carbon: Google-ის ახალი და ყველაზე ძლიერი მოდელი
Genie 4: Google DeepMind-ის ახალი სამყაროს მოდელი ხმით და რეალისტური ფიზიკით