ხშირად დასმული კითხვები
ნაწილი 1: რა არის ხელოვნური ინტელექტი? (საფუძვლები)
რა განსხვავებაა AI, Machine Learning და Deep Learning-ს შორის?
წარმოიდგინეთ სამი წრე, რომლებიც ერთმანეთშია მოთავსებული:
1. AI (ხელოვნური ინტელექტი) — ეს არის ყველაზე დიდი, გარე წრე. ის მოიცავს ნებისმიერ ტექნიკას, რომელიც კომპიუტერს „ჭკვიანს“ ხდის.
2. Machine Learning (მანქანური დასწავლა) — ეს არის უფრო პატარა წრე AI-ის შიგნით. ესაა ალგორითმები, რომლებიც მონაცემებზე სწავლობენ.
3. Deep Learning (ღრმა დასწავლა) — ეს არის ცენტრი. ნეირონული ქსელები, რომლებიც ადამიანის ტვინის მუშაობას ბაძავენ.
რა არის LLM (Large Language Model)?
LLM არის “დიდი ენობრივი მოდელი”. ეს არის AI, რომელმაც “წაიკითხა” თითქმის მთელი ინტერნეტი, რათა ისწავლოს ადამიანური ენა. ChatGPT, Claude და Gemini სწორედ LLM-ებია. ისინი არიან ტექსტის სტატისტიკური ოსტატები.
აქვს თუ არა AI-ს ცნობიერება?
არა. მიუხედავად იმისა, რომ ის ძალიან დამაჯერებლად საუბრობს, მას არ გააჩნია გრძნობები, ტკივილი ან საკუთარი თავის აღქმა. ის უბრალოდ მათემატიკურად ითვლის, რომელი სიტყვა უნდა თქვას შემდეგ.
რა არის “Generative AI”?
ეს არის AI-ის ისეთი ტიპი, რომელიც არა მხოლოდ აანალიზებს ინფორმაციას, არამედ ქმნის ახალს. მაგალითად: ხატავს სურათს, წერს ლექსს ან ქმნის მუსიკას.
ვინ ითვლება AI-ის “მამად”?
ისტორიულად — ალან ტიურინგი (1950-იანები). თანამედროვე “ნათლიმამებად” კი ითვლებიან ჯეფრი ჰინტონი, იან ლეკუნი და იოშუა ბენჯიო, რომლებმაც შექმნეს ღრმა დასწავლის საფუძვლები.
ნაწილი 2: ხელსაწყოები და გამოყენება
რომელი ჯობია: ChatGPT, Claude თუ Gemini?
გააჩნია მიზანს:
• ChatGPT (GPT-4): საუკეთესოა ლოგიკაში, კოდის წერასა და ზოგად ცოდნაში.
• Claude 3.5 Sonnet: საუკეთესოა წერაში (უფრო ადამიანური ენა აქვს) და დიდ ტექსტებთან მუშაობაში.
• Gemini (Google): კარგად მუშაობს Google-ის სერვისებთან და აქვს დიდი „მეხსიერება“.
• ChatGPT (GPT-4): საუკეთესოა ლოგიკაში, კოდის წერასა და ზოგად ცოდნაში.
• Claude 3.5 Sonnet: საუკეთესოა წერაში (უფრო ადამიანური ენა აქვს) და დიდ ტექსტებთან მუშაობაში.
• Gemini (Google): კარგად მუშაობს Google-ის სერვისებთან და აქვს დიდი „მეხსიერება“.
როგორ დავწერო კარგი “პრომპტი”?
გამოიყენეთ ფორმულა: როლი + ამოცანა + კონტექსტი + ფორმატი.
მაგალითად: “შენ ხარ პროფესიონალი მარკეტოლოგი (როლი). დაწერე 3 სლოგანი (ამოცანა) ყავის კომპანიისთვის (კონტექსტი), მოკლე და ემოციური სტილით (ფორმატი).”
მაგალითად: “შენ ხარ პროფესიონალი მარკეტოლოგი (როლი). დაწერე 3 სლოგანი (ამოცანა) ყავის კომპანიისთვის (კონტექსტი), მოკლე და ემოციური სტილით (ფორმატი).”
საუკეთესო AI სურათების გენერაციისთვის?
• Midjourney: ყველაზე მხატვრული და ხარისხიანი.
• DALL-E 3 (ChatGPT): ყველაზე მარტივი, ზუსტად იგებს ინსტრუქციას.
• Flux: ახალი ლიდერი რეალიზმში.
• DALL-E 3 (ChatGPT): ყველაზე მარტივი, ზუსტად იგებს ინსტრუქციას.
• Flux: ახალი ლიდერი რეალიზმში.
უფასოა თუ არა ეს პროგრამები?
უმეტესობას აქვს უფასო ვერსია (ChatGPT Free, Claude Free, Microsoft Copilot). ფასიანი ვერსიები (დაახლოებით $20/თვეში) გთავაზობთ უფრო ჭკვიან მოდელებს და დამატებით ფუნქციებს.
შეუძლია თუ არა AI-ს ვებ-გვერდის აწყობა?
კი. ინსტრუმენტები, როგორიცაა V0.dev ან Replit Agent, ქმნიან კოდს და დიზაინს ტექსტური ბრძანებით. თუმცა, რთული საიტებისთვის ადამიანის ჩართულობა ჯერ კიდევ აუცილებელია.
ნაწილი 3: AI და ქართული ენა
საიდან იცის AI-მ ქართული?
ინტერნეტიდან. მან “წაიკითხა” ქართული ვიკიპედია, ახალი ამბები, ბლოგები და სოციალური ქსელები. ამ მონაცემებზე დაყრდნობით ისწავლა გრამატიკა და ლექსიკა.
რომელი მოდელი საუბრობს ქართულად ყველაზე კარგად?
ამ ეტაპზე GPT-4o (OpenAI) და Claude 3.5 აჩვენებენ საუკეთესო შედეგებს ქართულ ენაში. ისინი კარგად ართმევენ თავს გრამატიკას, თუმცა დიალექტებსა და ჟარგონებში შეიძლება შეცდნენ.
რატომ წერს AI ზოგჯერ არასწორი ქართულით?
რადგან მისი საწვრთნელი მონაცემების 90%-ზე მეტი ინგლისურია. ქართული მონაცემები შედარებით მწირია, ამიტომ ზოგჯერ ის ინგლისურ სტრუქტურას პირდაპირ “აჯენს” ქართულ სიტყვებში (კალკირება).
ნაწილი 4: ტექნიკური “სამზარეულო”
რა არის “ჰალუცინაცია”?
ეს არის მომენტი, როდესაც AI დამაჯერებლად იტყუება. მაგალითად, შეიძლება მოიგონოს არარსებული კანონი ან ისტორიული ფაქტი. ყოველთვის გადაამოწმეთ ინფორმაცია!
რას ნიშნავს ტოკენი (Token)?
AI ტექსტს კითხულობს არა სიტყვებად, არამედ მარცვლებად (ტოკენებად). 1000 ტოკენი დაახლოებით 750 სიტყვაა ინგლისურში. ქართულში, ანბანის თავისებურების გამო, ტოკენები უფრო სწრაფად იხარჯება.
რა არის “Context Window”?
ეს არის AI-ის “მოკლევადიანი მეხსიერება”. რამდენი ტექსტის დამახსოვრება შეუძლია მას საუბრისას. მაგალითად, Gemini 1.5 Pro-ს აქვს უზარმაზარი კონტექსტი (შეუძლია მთელი წიგნების დამუშავება ერთბაშად).
რა არის API?
API არის “შლუზი”, რომლითაც დეველოპერები უკავშირდებიან AI მოდელს. მისი საშუალებით შეგიძლიათ ჩააშენოთ ChatGPT თქვენს საკუთარ საიტზე ან აპლიკაციაში.
რა არის Temperature პარამეტრებში?
ეს პარამეტრი განსაზღვრავს კრეატიულობას. დაბალი ტემპერატურა (0.2) = ზუსტი, რობოტული პასუხები. მაღალი ტემპერატურა (0.8) = კრეატიული, მრავალფეროვანი პასუხები.
ნაწილი 5: მომავალი და საფრთხეები
წამართმევს თუ არა AI სამსახურს?
AI არ წაგართმევთ სამსახურს, მაგრამ ადამიანი, რომელიც იყენებს AI-ს, წაგართმევთ მას. პროფესიები ტრანსფორმირდება. რუტინული საქმეები გაქრება, მაგრამ გაჩნდება ახალი როლები.
რა არის AGI?
AGI (Artificial General Intelligence) — ზოგადი ხელოვნური ინტელექტი, რომელიც ადამიანზე ჭკვიანი იქნება ყველა სფეროში. ჯერჯერობით ეს არ არსებობს, მაგრამ ექსპერტები ვარაუდობენ, რომ 2030 წლამდე შეიქმნება.
იპარავს თუ არა AI ჩემს მონაცემებს?
თუ იყენებთ უფასო სერვისებს, თქვენი დიალოგები ხშირად გამოიყენება სისტემის გასაუმჯობესებლად (გასაწვრთნელად). არასოდეს ჩაწეროთ ჩატში პაროლები, პირადი ნომრები ან კონფიდენციალური დოკუმენტები!
ვის ეკუთვნის საავტორო უფლებები?
დღესდღეობით, AI-ის მიერ შექმნილი ნამუშევარი საჯარო საკუთრებად ითვლება (მასზე Copyright არ ვრცელდება), თუ მასში ადამიანის მნიშვნელოვანი ჩარევა არ არის. თუმცა კანონები იცვლება.
როგორ ამოვიცნოთ AI-ის დაწერილი ტექსტი?
არსებობს დეტექტორები (GPTZero, Turnitin), მაგრამ ისინი არ არის 100% ზუსტი. AI ტექსტს ხშირად ახასიათებს: ზედმეტად იდეალური გრამატიკა, ხშირი გამეორებები და პირადი ემოციური გამოცდილების ნაკლებობა.
რა არის Deepfake?
ეს არის AI-ის მიერ გენერირებული ყალბი ვიდეო ან აუდიო, სადაც ადამიანს ათქმევინებენ იმას, რაც არ უთქვამს. ეს არის ერთ-ერთი ყველაზე დიდი საფრთხე დეზინფორმაციისთვის.
როგორ დავიწყო AI-ის შესწავლა?
არ არის საჭირო პროგრამირების ცოდნა. დაიწყეთ ChatGPT-სთან საუბრით. ისწავლეთ „პრომპტების წერა“ (Prompt Engineering). უყურეთ YouTube ტუტორიალებს და გამოიწერეთ ჩვენი ბლოგი სიახლეებისთვის!
შეუძლია თუ არა AI-ს ემოციების გაგება?
AI-ს შეუძლია ემოციების ამოცნობა ტექსტში ან ხმაში (Sentiment Analysis), მაგრამ მას თავად ემოციები არ გააჩნია. ის მხოლოდ “ბაძავს” ემპათიას.
რა არის Prompt Engineering?
ეს არის ხელოვნება, როგორ დაუსვა კითხვა AI-ს ისე, რომ მიიღო საუკეთესო პასუხი. ეს უკვე იქცა მოთხოვნად პროფესიად.
არის თუ არა AI საშიში?
საფრთხეები რეალურია (დეზინფორმაცია, კიბერუსაფრთხოება, მიკერძოება), თუმცა არა ისეთი, როგორც ფილმებში („ტერმინატორი“). მთავრობები უკვე მუშაობენ რეგულაციებზე.
რა განსხვავებაა ChatGPT 3.5-სა და GPT-4-ს შორის?
GPT-4 არის ბევრად უფრო ჭკვიანი, უფრო კრეატიული, ნაკლებად უშვებს შეცდომებს და შეუძლია სურათების აღქმა, მაშინ როცა 3.5 მხოლოდ ტექსტზე მუშაობს და უფრო სწრაფია.
როგორ მუშაობს სურათების გენერაცია (Diffusion Models)?
მოდელები სწავლობენ სურათების “გაფუჭებას” (ხმაურის დამატებას) და შემდეგ მის აღდგენას. როცა თქვენ სიტყვას წერთ, AI იწყებს “ხმაურიდან” და ნელ-ნელა აწყობს სურათს, რომელიც თქვენს აღწერას შეესაბამება.
